Wannes Verteltheater

Rik Bongaerts – Salvatoriaan
°13/6/1942 +13/9/2002

Het kwam ter sprake tijdens de proclamatie van de zesdejaars. Rik lag weer in het ziekenhuis. Een tweetal weken eerder, was hij daar ook al naar toe geweest. Net voor dat hij met een smoesje gestrikt zou worden om zijn zestigste verjaardag te vieren… Verdorie, dit keer moet ik zeker dan eens op bezoek. Ik ben niet zo’n ziekenbezoeker. Dat weet ik. Meestal strooi ik het nieuws rond,
bij wijze van “supporters ronselen”. Om een netwerkje op te zetten van mensen die zich verbonden voelen. Maar Rik wilde ik gaan bezoeken… Dat heeft te maken met het respect dat hij bij me afdwong. Toen ik och arme één trimester als prefect verantwoordelijk was voor och arme een zestigtal internen, was ik blij om rond half negen de deur achter me dicht te trekken. Toen al dacht ik aan “mijn tijd”, toen Rik Bongaerts de vier eerste VSO-klassen en één voorbereidende, dat is omgerekend 110 eerstejaars, onder zijn vleugels had en om half negen ook nog de klas inging om 10 uur Frans te geven.
En hoe gaat dat dan? Heel toevallig komt er een gat van een half uur vrij in mijn agenda. Ideaal moment om bij Rik op bezoek te gaan.. Zijn zus was er ook, en haar man… De meest neutrale vraag is “hoe gaat het je vandaag?”, leerden we ooit bij ziekenhuispastoraal. Mensen liggen niet zomaar in een ziekenhuis en met de vraag hoe het vandaag gaat, laat je alles open en beleef je het moment.. De neutrale vraag kreeg echter een streng verdict als antwoord. De dokters hadden een tumor vastgesteld aan de lever. En ze gingen nog wel even kijken wat er kon gebeuren, maar Rik zelf legde al de link met Lei Braeken, die in mei 2001 overleed. Ik was nog geen twee minuten binnen en ik was al deelgenoot geworden de harde noot (nood?) die Rik te kraken had… We praatten nog wat op de ziekte door en over de ziekte heen en toen ik vertrok, zei hij me “maar aan de collega’s te vertellen hoe het zat.” Dat hij er niet bij zou zijn, daags nadien op het personeelsfeest. (Hij zou er gevierd worden omwille van zijn pensioen.) Maar dat wij maar goed moesten feesten…
En zo bracht ik de boodschap maar over.
Tijdens de vakantie bezocht ik hem weer. Dat had ik beloofd. Hij voelde de krachten uit zijn sterke lichaam weggaan. En hij berustte in het lot dat hem te wachten stond. Want het verdict was duidelijk! Op dat moment heb ik Rik bedankt. Namens mezelf, maar, als voorzitter van de Oud-leerlingenbond, ook namens zovele generaties van eerstejaars die door Rik over de drempel naar het middelbaar onderwijs geholpen werden. En gaf het voorbeeld van mijn korte carrière als prefect. En ik refereerde naar wat gebeurtenissen, anekdotes uit mijn eigen eerstejaarsbestaan. En ik kwam het nu al maar zeggen. Ik zou het ook nog zeggen als straks de pijn hem misschien zou verdoven, maar dan had hij het nu toch ook al gehoord. “Ik heb het gehoord. Wees gerust.”, zei hij nog, eer hij op zijn gemak naar de refter slofte. Ik heb het maar één keer hoeven zeggen, kunnen zeggen. Want Rik wilde zijn strijd alleen leveren. Het bezoek, waar hij aanvankelijk zo op gesteld was, weerde hij nu. En iedereen respecteerde dat…
En beelden uit het verleden bleven door mijn hoofd dwarrelen, als overjaarse herfstbladeren die bij het snoeien in het voorjaar nog tevoorschijn komen. Beelden van slaapzaal acht.. Van met Rik op fietsvakantie naar Duitsland. Van Rik in het busje. Van Rik die ik maar één keer kwaad heb gezien, nl. toen de groep boe riep op het moment dat hij iemand uit je groep zijn naam noemde
“Dat ik dat nooit meer hoor!” bulderde hij, ziedend van woede om deze kuddegeest. Rik als helpende hand achter de schermen voor Oud-leerlingenbond en Pacom en collega’s en internaat. Grandioos idee van Piet Cuiypers om indertijd voor de eerstejaars een Pater Bongaerts-avond te houden. Rik als leraar Frans. Rik als pater, priester, voorganger. Rik zijn stem door de slaapzalen, als hij de zelf op band ingelezen boeken liet afspelen, als verhaaltje voor het slapengaan. Rik als knutselaar, leraar handvaardigheid. Rik als sleutelhouder van fitnesstoestellen, bar, en ieder hokje en kastje dat er op school is, hangt of staat. Rik als milde aanwezige bij tal van activiteiten, ook buiten de school. Rik, frieten scheppend uit de grote kommen. Rik, de tafels opzettend in de aula, die toen als examenzaal dienstdeed. Rik die de lompe zware panelen in elkaar paste. Rik als manusje van alles. Rik als mens voor de mensen…
En zo is hij van ons heengegaan.
En ergens blijft mij nu de gedachte –is dit het naïeve geloof van de eerstejaars die ik toen was-
-of is dit nu net ons Paasgeloof?- dat er ooit een slaapzaal zal zijn waar, bij het weerklinken van hemelse muziek, de deur zal opengaan en gezegd zal worden “goedemorgen jongens!” en dat een koor van nog ontwakende knapen “goedemorgen pater” zal mompelen.
Maar eerst is er nog die nacht: dat tasten in het duister, dat gevoel van gemis…
Welterusten pater. Rust in vree!
En bedankt… voor alles.